Właśnie przy powstaniu ras psów myśliwskich szczególnie ważną rolę odegrały celowe krzyżowania i dobór hodowlany. Myśliwy może obecnie wybrać spośród wielu różnorakich ras, mających specyficzne cechy, wspomnijmy tu choćby spaniele, setery i tzw. aportery. Pierwotni przedstawiciele tych trzech grup mieli swój udział również w powstaniu golden retrievera. O pochodzeniu golden retrieverów, podobnie jak większości ras psów, istnieje wiele teorii, w których trudno jest odróżnić fikcje od prawdy. Pewne jest jednak, że ojczyzna jednego z przodków dzisiejszego golden retrievera była Nowa Fundlandia. Przed około 500 laty pochodzący z południowo-angielskiego Devon żeglarze udawali się na półwysep Analon, by tam, w okolicach miasta St. John's, łowić ryby. Żeglarze ci zabierali ze sobą na pokład potrafiące świetnie pływać psy, które podczas połowu miały aportować z lodowatej wody ryby oraz liny okrętowe. Na początku XVI wieku rybacy, zakładający wzdłuż wybrzeża osady, zaczęli polować na ptactwo łowne, do czego potrzebne im były psy o doskonale wykształconych cechach łowieckich. Ponieważ na Nowej Fundlandii najprawdopodobniej nie zastali rodzimych psów , wykorzystywali do hodowli zwierzęta pochodzące z Anglii. W ten sposób powstał pies z St. John's, wspólny przodek zarówno golden retrievera, jaki i flat coated, curly coated oraz labrador retrieverów. Był on niezwykle łagodny, potrafił doskonale odszukać trop, zaś jego gęsta, krótka i nie przyjmująca wody sierść czyniła go świetnym pływakiem. Jako, że nie był zbyt duży, rybacy mogli go bez problemów zabierać do małych łodzi. Dopiero około 250 lat później psy z St. John's przybyły na statkach handlowych do Anglii i Szkocji. Kupowali je najczęściej ziemianie, którzy używali je do polowań przede wszystkim ze względu na wspaniale rozwinięty instynkt aportera i umiejętności tropienia. Przywiezione z Nowej Fundlandii psy skrzyżowano później z seterami irlandzkimi, w wyniku czego powstał wavy coated retriever, bezpośredni przodek współczesnego flat coated retrievera. Również on uwielbiał wodę i odznaczał się silnie wykształconym instynktem aportera. Wavy coated retrievery miały niemal zawsze czarną sierść, ale od czasu do czasu w miotach pojawiały się również szczenięta maści płowej. Najnowsza historia golden retrievera rozpoczyna się w roku 1865, gdy sir Dudley Marjoriebanks, znany później jako lord Tweedmouth, kupił płowego psa o imieniu NOUS. Z niezwykle szczegółowych notatek lorda Tweedmoutha dowiadujemy się, że w roku 1868 skojarzył on swojego wavy coated retrievera z suką rasy tweed water spaniel o imieniu BELLE. Później przez kolejnych dwadzieścia lat kojarzył potomstwo tej pary z czarnymi wavy coated retrieverami i tweed water spanielami, a także seterami irlandzkimi i bloodhoundami. Planowość działań hodowlanych oraz późniejsza rodowodowa hodowla doprowadziła do powstania psów charakteryzujących się cechami niezbędnymi do prawidłowego wykonywania pracy po strzale. Psami tymi były właśnie golden retrievery.